بهترین آیه قرآن کدام است؟ آیا می‌توان گفت به این علت که این آیه یا همه آیات بسته به مقصودی که دارند بهترین‌اند؟

پاسخ اجمالی

قبل از پرداختن به اصل پاسخ باید گفت؛ همان‌گونه که خود قرآن کریم بهترین و برترین کتاب آسمانی است، تمام آیاتش در نهایت حسن و برتری هستند؛ از این رو نمی‌توان فرقی بین آنها قائل شد و گفت این آیات از مقام بالایی برخودارند و آن آیات در درجه پایین‌ترند. قرآن کریم تمام آیاتش سراسر نور است. بر این اساس، نمی‌توان به صورت کلی آیه‌‌ای را به صورت مطلق و از همه جهات برتر از دیگر آیات دانست.

 اما در عین حال ممکن تعدادی از آیات یا سوره‌ها از جنبه‌ای بر آیه دیگر برتری داشته باشد. به عنوان نمونه برخی سوره‌های قرآن؛ مانند سورۀ یوسف از جنبۀ ارائۀ زیبای داستان‌های تاریخی، زیباتر از دیگر سوره‌ها است.

در همین راستا برخی سوره‌ها با عنوان «ام الکتاب»، «قلب القرآن» و … سوره‌های برتر اعلام شده‌اند.

۱ – «أَنَّ النَّبِیَّ(ص) قَالَ لِجَابِرٍ أَ لَا أُعَلِّمُکَ أَفْضَلَ سُورَهٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ فِی کِتَابِهِ قَالَ (بَلَى) عَلِّمْنِیهَا فَعَلَّمَهُ الْحَمْدَ أُمَّ الْکِتَاب‏»؛[۱]پیامبر اسلام(ص) فرمود: آیا می‌خواهی بدانی با فضیلت‌ترین سوره‌ای که خداوند در کتابش نازل کرده کدام است؟! جابر گفت بلی، آن‌را به من بیاموز، پیامبر فرمود سوره حمد ام الکتاب است.

 

۲ –  « عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: قَالَ إِنَّ لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ قَلْباً وَ إِنَّ قَلْبَ الْقُرْآنِ یس….‏»؛[۲]از امام صادق(ع) روایت شده است، برای هر چیزی قلبی است و قلب قرآن سوره «یس= یاسین» است.

 

۳ – «وَ عَنْهُ (ص)‏ لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَرُوسٌ وَ عَرُوسُ‏ الْقُرْآنِ‏ الرَّحْمَن‏»؛[۳]از پیامبر(ص) نقل شده است برای هر چیزی عروسی است و عروس قرآن سوره الرحمن است.

 

۴ – صاحب مجمع البیان روایتی را نقل می‌کند که در آن پیامبر اکرم(ص) برترین آیه را آیه ۳۰ سوره شوری، اعلام می‌فرمایند: «وَ ما أَصابَکُمْ مِنْ مُصیبَهٍ فَبِما کَسَبَتْ أَیْدیکُمْ وَ یَعْفُوا عَنْ کَثیر»؛[۴]هر مصیبتى به شما رسد در برابر اعمالى است که انجام داده‌‏‌اید، و بسیارى را نیز عفو مى‌‏‌کند!

 

متن روایت این‌گونه است: «و روی عن علی(ع) أنه قال، قال رسول الله(ص) خیر آیه فی کتاب الله هذه الآیه یا علی ما من خدش عود و لا نکبه قدم إلا بذنب و ما عفا الله عنه فی الدنیا فهو أکرم من أن یعود فیه و ما عاقب علیه فی الدنیا فهو أعدل من أن یثنی على عبده»؛[۵] امام علی(ع) می‌فرماید: رسول خدا(ص) فرمود بهترین آیه در قرآن این آیه(۳۰، شوری) است. یا علی، هیچ خراش چوبى، و هیچ زمین خوردنى نیست، مگر آن‌که به واسطه گناهى است که انسان انجام داده است. خداوند بزرگ‌تر از آن است که هر گناهى را که در دنیا عفو کرده، در آخرت انسان را برای آن مجازات فرماید، و گناهانى را که در دنیا مکافات فرموده، عادل‌‏تر از آن است که در آخرت انسان را دوباره به خاطر آن مجازات نماید.

همانگونه که مشاهده می فرمایید، برتری این آیه بر دیگر متون قرآنی نیز ناظر به جنبۀ رحمانیت پروردگار است .

 

 

منبع:اسلام کوئست


[۱]. عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، محقق، مصحح، رسولى محلاتى، هاشم،‏ ج ‏۱، ص ۲۰، المطبعه العلمیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۰ ق‏.

[۲] ابن بابویه، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص ۱۱۱، دار الشریف الرضی للنشر، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق.

[۳] کفعمی، ابراهیم بن علی، المصباح للکفعمی (جنه الأمان الواقیه)، ص ۴۴۶، دارالرضی، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۵ق.

[۴] شوری، ۳۰٫

[۵] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏۹، ص ۴۷، ناصر خسرو، تهران، ۱۳۷۲ش.